KOEP anlaşmasının hayata geçirilmesi ardından, dünyanın öteki bölgelerindeki önemli ülkeler gibi Asya kıtasının da önemli büyük ülkeleri İran İslam Cumhuriyeti ile yakın işbirliğinde bulunmak istediklerini bildirdiler.
Nitekim Çin, Japonya, Güney Kore ülkelerinden üst düzey heyetlerin İran’a yaptıkları ziyaret sonrası şimdi de Hindistan başbakanı’nın Tahran’ı ziyaret etmesi iki ülke arasındaki ilişkilerin muhtelif alanlarda gelişmesi yönünde bu ülkeler liderleri arasında ciddi bir iradenin var olduğunu göstermektedir.
Dün öğleden sonra Tahran’aü gelen Hindistan Başbakanı Narendra Modi bugün sabah saatlerinde İslami İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani tarafından Saadabad Sarayı’nda resmi törenle karşıladı.
Saadabad Cumhuriyet tesislerinde gerçekleşen törende iki ülkenin resmi marşlarının okunmasından sonra Hasan Ruhani ve Narendra Mondi’nin katılımıyla iki ülke heyetlerinin görüşmesi başladı.
Bu görüşmeden sonra Cumhurbaşkanı Ruhani, Hindistan Başbakanı Mondi ve iki ülkenin üst düzey yetkililerinin de katılımıyla; iki ülke ilişkilerinin gelişmesi ve uluslararası alanda önemli konular üzerinde görüşmeler yapılacak.
Hindistan Asya ülkeleri içerisinde üstün ekonomik güce sahip bir ülke ve yeni ekonomik güç olarak bilinmekte.
İran ile siyasi, ekonomik ortak çizgiler, İran malları açısından Hindistan’ın çok büyük bir piyasa oluşturması ve enerji alanında İran ve Hinristan arasındaki münasebetler, Hindistan’ın dış ticaretinde ikinci ortağı konumunda olmasına sebep olmuştur.
Bunun için de Hindistan başbakanının tahran ziyareti aynı zamanda Hiundistan açısından da iyi bir yatırım fırsatı olarak değerlendirilmektedir.
Diğer yandan Hindistan Başbakanı’nın Tahran’a gerçekleştirdiği bu ziyaretle; aynı zamanda çok yönlü bir işbirliği hedefini de gütmekte olup, üçlü anlaşmanın imzalanmasını (İran – Hindistan – Afganistan) siyaset, ekonomi, kültür alanlarında işbirliğini güçlendirme yollarını araştırmayı, ikili ilişkileri geliştirmeyi yine bölgesel ve uluslararası alandaki işbirliğini artırmayı hedeflemektedir.
Zira Hindistan Başbakanı Mondi’nin tahran’a yaptığı ziyaretle eş zamanda Afganistan Cumhurbaşkanı Muhammed Gani Eşref’in de bugün Tahran’ı ziyaret ederek bu üç ülke arasında ortak bir işbirliği görüşmesi şekillenecek olması bu ziyaretin önemini daha da artırmıştır. Bu temaslarda Hindistan’ın, İran’ın Çabehar limanı aracılığı ile Orta Asya bölgesine ulaşmasını sağlayacak bir anlaşmanın imzalanacak olması bu üçlü görüşmenin hayati bir önem kazandığını gösteriyor.
Çabehar limanının bölge ülkeleri arasındaki ticari ve iktisadi işbirliğinin artışındaki önemini hatırlatan Hindistan Başbakanı Mondi, Çabehar limanına yatırım fırsatının, İran ve Hindistan’ın menfaatine olacağı gibi hatta tüm bölge ülkelerinin de menfaatine tamamlanacağını belirtmiştir. Hindistanlı bir firmanın nakit 85 milyon dolar ve 150 milyon dolarlık finans sağlama suretiyle İran’ın Çabehar limanının geliştirilmesi için yatırım yapmayı taahhüt ettiği belirtiliyor.
Afganistan’dan Hindistan’a ve Hindistan’dan Afganistan’a mal transitinde önemli bir rol ifa edecek olan Çabehar-Zahidan demiryolu projesine katılım bu üç ülkenin ilgi duyduğu diğer önemli bir proje olup bu projenin hayata geçmesi bölge ülkeleri arasındaki ticari mübadeleyi daha da canlandıracaktır. Bu projelerin yanı sıra İran ve Hindistan Çabehar serbest ticaret bölgesinde Petro-Kimya tesislerinin inşası konusunda da bir takım görüşmeler gerçekleştirmişlerdir.
Bu projelerin hayata geçirilmesi, İran ve Hindistan’ın başka ülkelerin de katılımıyla ortak projeleri başlatabileceklerini gösterebilir.
İran, Hindistan ve Afganistan arasında Tahran’daki üçlü oturum aynı zamanda ortak işbirlikleri konusunda bölge ülkeleri için de bir örnek teşkil edebilir ve bölgede istikrar ve güvenliğin, ilerleme ve kalkınmanın sağlam temellere oturtulmasına vesile olabilir.