İran İslam cumhuriyetiyle güney Amerika ülkeleri arasındaki işbirliğini geliştirmek amacıyla, Küba, Brezilya, Venezüella, Uruguay, Şili, Nikaragua, Bolivya ve Meksika elçileri ve temsilcileri pazartesi günü Tahranda istişare toplantısı düzenledi.
Bu toplantıda İran ile Güney Amerika ülkelerinin siyasi, ekonomik, sanayi ve maden sektöründeki işbirliği süreci tartışıldı. Küresel ekonomik düzende uzak mesafede olan ülkelerin bile işbirliğini engelleyecek faktörler söz konusu değildir. İran’ın Latin Amerika ile ticari ilişkileri 2005’ten beri büyük gelişme kaydetmiştir. İran ile Güney Amerika ülkeleri arasında işbirliği süreci gelişmiştir. Ancak istenilen seviyeye ulaşmamıştır. İran Küba ve Venezuela ile ilişkilerini diğer bölge ülkelerine kıyasla daha fazla geliştirmiştir. İran inşaat firmaları ve müteahhit şirketleri Venezüella’da yapım faaliyetlerini sürdürmektedirler. İranlı mühendisler ve uzman şirketler, Güney Amerika ülkelerindeki büyük imar ve kalkınma projelerini üstlenebilirler.
İran petrol ve doğal gaz ve elektrik gibi enerji kaynakları projelerini de gerçekleştirebilir ve güney Amerika ülkelerinin bu alanlardaki yatırım projelerini gerçekleştirebilir. İran İle güney Amerika şirketlerinin ekonomik işbirliği de özel bir öneme sahiptir. petrol sanayisi, üretim ve ihracatı konusunda da İran ile bölge ülkeleri işbirliğini geliştirebilirler. Nitekim İran ile Venezüella iki petrol zengini ülkeler olarak OPEK çerçevesinde işbirliği yapıp, petrol üretim ve arz miktarı konusunda petrol piyasasını ve petrol fiyatını düzenleyip dengeleyebilirler.
İran’la ticaret hacmi açısından Venezuela’nın Latin Amerika ülkeleri arasında ancak beşinci sırada olduğu görülmektedir ama İran’ın bu ülkeye konut, çimento, gıda, enerji ve otomotiv alanlarında milyar dolarlarla ifade edilen yatırımlar yaptığı unutulmamalıdır. İran’ın Venezuela’daki en önemli yatırımlarından birisi iki ülke ortak yatırımı olan “Veniran” traktör fabrikasıdır.
İran’ın sağladığı teknik destekle Venezuela devleti önceki dönemde gerekli tarım araçlarını temin edemeyen çiftçilere yarı fiyatına traktör satmaya ve Bolivya gibi diğer bölge ülkelerine de ihraç etmeye başlamıştır. Latin Amerika’nın en büyük nüfusu ve ekonomisine sahip Brezilya, İran’ın bölgedeki önemli ticaret ortağıdır. Brezilya ilk baştan İran’a yapılan insanlık dışı yaptırım ve ambargolara karşı çıkmış, barışçıl nitelikte sürdürülen nükleer enerji programını onayladığını açıklamıştır. İran’ın nükleer anlaşması, bu işbirliği yolunu iyice açmıştır.
Güney Amerika ülkeleri geçmişte Amerika birleşik devletinin arka bahçesi ve işgaliyle sömürüsü altındaydı. Amerikancı askeri darbelerle halk kitleleri linç ediliyordu. Fakat günümüzde bu kıta ülkeleri bağımsız bir şekilde davranabilmektedirler. Nitekim Amerika’nın muhalefetine ve tehditlerine rağmen güney Amerika ülkeleri İran ile işbirliğini geliştirmeye çalışmaktadırlar.
İran ve Latin Amerika ülkeleri ABD’nin sultacı ve hegemonyacı girişimlerine karşı işbirliğini geliştirmeye özen göstermekte ve BM çatısı altında dayanışma içine girmiş bulunuyorlar. İran Fars Körfezi ve Hazar denizi kıyıdaşı bir ülke olarak, Orta Asya, Kafkaslar, Afrika ülkeleri ve Avrupa kıtası ülkeleriyle Latin Amerika ülkeleriyle siyasi, enerji, müteahhitlik, deniz ticareti, ekonomik işbirliğini geliştirmeye özen gösteriyor. Tahran’daki İran-güney Amerika ülkeleri istişari toplantısı da bu bağlamda değerlendirilebilir.